Ẩm thực Tây Trung Quốc: Hướng dẫn ẩm thực Tân Cương và Tây Tạng

Khám phá ẩm thực Tân Cương và ẩm thực Tây Tạng ở miền tây bắc Trung Quốc, từ thịt cừu nướng Halal, gà hầm khoai tây đến cơm bốc tay và mì kéo, cảm nhận văn hóa ẩm thực của người Duy Ngô Nhĩ và người Tây Tạng. Bài viết giúp bạn hiểu nguyên liệu cốt lõi của món Tân Cương, những món nhất định phải thử và bí quyết tìm quán ăn trên khắp cả nước, mở ra hành trình khám phá vị giác ở miền tây.

Ẩm thực Tân Cương – Ẩm thực Halal

Nếu ấn tượng của bạn về ẩm thực Trung Quốc vẫn dừng ở sủi cảo và điểm tâm, Tân Cương sẽ nhẹ nhàng lật đổ nhận thức đó của bạn.

Tân Cương nằm ở góc tây bắc Trung Quốc – về tinh thần và hương vị, nơi đây gần với Trung Đông hơn là một Trung Quốc mà bạn vẫn thường biết – đây là nơi sinh sống của người Duy Ngô Nhĩ (đọc làwéi wú ěr, không phải cách phát âm mà bạn nghĩ) — quê hương của họ, với truyền thống ẩm thực Hồi giáo phong phú. Điều này có nghĩa là:Không ănThịt heo,Không ăn động vật ăn thịt, và khẩu phần thịt cừu trên thực đơn tuyệt đối không hề ít ỏi.

Phần lớn khu vực này là sa mạc và núi non, đất canh tác vô cùng quý giá. Lúa mì là lương thực chính, ăn kèm hành tây, cà rốt, ớt, cà tím và cà chua. Nhưng nhân vật chính thực sự là gì?Thịt cừu và trái cây.Thịt cừu Tân Cương được xem là huyền thoại – được chăn thả trên đồng cỏ rộng mở, hương vị đậm đà đến mức gần như tự giới thiệu. Còn các loại trái cây sấy khô (mơ khô, nho khô, sung khô) chính là thứ ngon tuyệt mà bạn sẽ nhét vào vali lén mang về nhà.

Ngoài thịt cừu, bạn còn có thể tìm thấy thịt bò, thịt lạc đà, thịt ngựa và nhiều loại sản phẩm từ sữa phong phú. Tân Cương là khu vực đa dân tộc — Duy Ngô Nhĩ, Hán, Kazakh, Nga, Tạng — vì vậy ẩm thực nơi đây là sự giao thoa sống động, với xào, nướng, hấp đều phát huy sở trường riêng.

Ăn món Tân Cương ở đâu

Một sự thật thú vị: do Tân Cương tương đối nghèo, nhiều người dân địa phương đến các thành phố lớn của Trung Quốc để mở nhà hàng và bán quầy ăn vặt – điều này có nghĩa làBạn gần như có thể tìm thấy món ăn Tân Cương ngon ở bất kỳ đâu tại Trung Quốc. Nhìn thấy chữ “Halal” (qīngzhēn, nghĩa là Halal) thì bạn đã đến đúng chỗ rồi.

Món Tân Cương nhất định phải thử

• Thịt cừu nướng xiên—— xiên que, tẩm gia vị, nướng trên lửa trực tiếp. Đơn giản. Hoàn hảo. Thay đổi cuộc đời.
• Gà xào đĩa lớn（dàpánjī / daa-pan-jee）— Những ngọn núi gà hầm, khoai tây và những sợi mì dẹt dai ngon, ngập trong nước sốt đậm đà. Được gọi là “đĩa lớn” là có lý do. Hãy rủ bạn bè, hoặc mang theo tham vọng.
• Cơm bốc（zhuāfàn / jwaa-fan）— Cơm thịt cừu nấu với cà rốt và nho khô. Tên gọi bắt nguồn từ cách ăn truyền thống bằng tay. Đã nhắc bạn trước rồi đấy (và cũng là khuyến khích bạn làm vậy).
• Mì kéo sợi（lātiáozi / laa-tyaow-dzrr）——gọi là làm ngay, dai ngon, cực kỳ đã——kiểu mì khiến bạn gọi thêm bát thứ hai ngay khi bát đầu tiên còn chưa ăn xong.
• Bánh bao nướng（kǎobāozi / kaoww-baoww-dzrr）——Lớp vỏ giòn tan nhồi thịt cừu băm tẩm gia vị và hành tây, nướng vàng trong lò tandoor. Có thể hiểu là: câu trả lời của Tân Cương cho bánh nhân thịt, và rõ ràng là ngon hơn hẳn.
• Bánh nướng（náng / nung）——Được nướng trong lò tandoor, thường rắc vừng hoặc hành tây. Thích hợp để chấm mọi thứ khác.

Thực đơn món ăn Tân Cương

Ẩm thực Tây Tạng – hương vị sinh ra từ vùng cao nguyên

Hãy hình dung bối cảnh: bạn đang ở độ cao 4500 mét so với mực nước biển. Không khí loãng, gió rét buốt, cơ thể bạn đang ra sức đốt cháy calo chỉ để duy trì hoạt động của các cơ quan. Đây không phải là lúc để ăn salad thanh đạm.

Ẩm thực Tây Tạng sinh ra là để tồn tại — và thật lòng mà nói, nó làm điều đó rất xuất sắc.

Cao nguyên Thanh Tạng là một trong những môi trường trồng thực phẩm khắc nghiệt nhất trên Trái Đất. Rau củ và trái cây khan hiếm. Vậy thì có gì?Bò Tây Tạng. Lúa mạch cao nguyên. Thêm nhiều bò Tây Tạng nữa.Bò Tây Tạng là những người hùng thầm lặng của Tây Tạng — một loài vật sinh sống và phát triển ở vùng cao nguyên, cung cấp thịt, sữa, bơ và cả nhiên liệu — vâng, phân bò khô cháy rất tốt; chúng ta chỉ nói đến đây thôi. Ẩm thực Tây Tạng truyền thống chú trọng sự "ôn hòa" — rất ít gia vị, nhiều muối, nhiều hành và tỏi. Nhưng nhờ những người hàng xóm sôi động như Ấn Độ, Nepal và Tứ Xuyên, bạn cũng sẽ thấy trên thực đơn Tây Tạng hiện đại những món cà ri đầy hạt mù tạt và ớt.

Nguyên liệu chính gồm lúa mạch cao nguyên, lúa mì, thịt cừu, thịt bò, bò yak, khoai tây, củ cải và các sản phẩm từ sữa. Theo phong tục văn hóa, rõ ràng vắng mặt: thịt ngựa, thịt chó, thịt lừa và cá. Lý do là ở tôn giáo và tâm linh — vì vậy khi ở Tây Tạng, hãy tôn trọng thực đơn.

Một món nhất định phải thử (kể cả khi nó khiến bạn sợ)

Trà bơ(Trà bơ Tây Tạng zàngshì sūyóuchá / Dzung-shrr soo-yoh-chaa）——Đây là thức uống quốc dân và là một thể chế văn hóa của Tây Tạng. Đó là trà, trộn với bơ yak và muối. Đúng vậy, trà bơ mặn. Trước khi bạn nhăn mặt: ở độ cao lớn, trong giá lạnh khắc nghiệt, sau khi đi bộ hàng giờ liền, thức uống này về cơ bản là sự kết hợp giữa niềm an ủi lỏng và nhiên liệu tên lửa. Hầu hết du khách thấy nó... cần thời gian để làm quen. Một số ít yêu thích ngay lập tức. Tất cả mọi người đều mãi mãi nhớ nó.

Tsampa(Tsampa zānbā / dzan-baa）——Lúa mạch cao nguyên Tây Tạng nướng (Lúa mạch đen) Bột mì, trộn với trà bơ hoặc nước thành khối bột cứng, nặn bằng tay để ăn. Đã cung cấp năng lượng cho người Tây Tạng trong nhiều thế kỷ. Mộc mạc, bổ dưỡng và vô cùng truyền thống.

Món Tây Tạng nhất định phải thử

• Thịt bò yak kho tàu—— Đậm đà, mềm mại, vô cùng tươi ngon. Hãy tưởng tượng: món thịt hầm ngon nhất bạn từng ăn, nhưng nó đã sống ở vùng cao.
• Gà ác hầm nấm tùng nhung（Gà già hầm nấm tùng nhung）—— Nấm matsutake là một trong những loại nấm quý giá nhất châu Á. Món ăn này khiêm tốn mà vẫn gây ấn tượng mạnh.
• Thịt kho khoai tây kiểu Tây Tạng(Khoai tây hầm thịt kiểu Tây Tạng)—— hoàn toàn xứng với tên gọi, và cũng chính là điều bạn cần sau một ngày đi bộ đường dài.
• Trà ngọt——Một thức uống nhẹ nhàng dành cho những ai chưa sẵn sàng với trà bơ. Thơm mùi sữa, ngọt, rất được ưa chuộng tại các quán trà ở Lhasa.

Thực đơn món Tây Tạng

Quả nhân sâm (Droma) là gì?Dù có tên như vậy, nó chẳng liên quan gì đến nhân sâm. Nhân sâm quả là cách người Tây Tạng gọi quyết ma (Potentilla anserina— một loại cây củ ngọt, giàu tinh bột có nguồn gốc từ cao nguyên, được yêu thích trong ẩm thực Tây Tạng suốt hàng trăm năm.

Ăn món Tây Tạng ở đâu

Các nhà hàng Tây Tạng có mặt khắp cao nguyên Thanh Tạng — Lhasa rõ ràng là căn cứ địa đầu tiên. Nhưng bạn không cần phải lặn lội đến nóc nhà thế giới mới có thể thưởng thức:Bắc Kinh, Thượng Hải và Thành Đôđều có những nhà hàng Tây Tạng ngon, nếu bạn muốn nếm thử trước (hoặc thay thế) trải nghiệm ở độ cao lớn.

Ngày nay ở các thành phố lớn của Tây Tạng, rau tươi và cá ngày càng dễ kiếm, và ẩm thực Tứ Xuyên cũng đã tràn vào mạnh mẽ. Nhưng khi đi sâu vào các thị trấn nhỏ và làng mạc, bạn sẽ thấy những món ăn gần như không thay đổi suốt nhiều thế kỷ — tùy theo góc nhìn của bạn, đó có thể là một cuộc phiêu lưu ẩm thực, hoặc cũng là một lời nhắc nhẹ nhàng hãy mang theo đồ ăn vặt.

Nguồn và tham khảo